Η νέα «παγίδα του Θουκυδίδη» στο Αιγαίο
Μπορεί η γνωστή «παγίδα του Θουκυδίδη» να αφορά και τις σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας;
Για δεκαετίες η Ελλάδα προσπαθούσε να διατηρήσει μια στρατιωτική ισορροπία απέναντι στην αριθμητικά ισχυρότερη Τουρκία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η αμερικανική αναλογία στρατιωτικής βοήθειας 7:10, η οποία αποτέλεσε επί χρόνια αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος της ελληνικής πλευράς.
Το ζήτημα συνδέθηκε μάλιστα και με τον Ανδρέα Παπανδρέου και τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα. Το 1983 η ελληνική κυβέρνηση θεωρούσε ότι η μεταβολή της αναλογίας υπέρ της Τουρκίας θα διατάρασσε τη στρατιωτική ισορροπία στο Αιγαίο και έθεσε το θέμα στις διαπραγματεύσεις για την παραμονή των αμερικανικών βάσεων.
Σήμερα η εικόνα έχει αλλάξει.
Ο φόβος της ανατροπής των ισορροπιών: Όπως ακριβώς ο Θουκυδίδης σημείωσε ότι η άνοδος της Αθήνας προκάλεσε φόβο στη Σπάρτη, καθιστώντας τον πόλεμο αναπόφευκτο, έτσι και σήμερα, η ποιοτική αναβάθμιση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος (π.χ. μαχητικά Rafale, F-35, φρεγάτες Belharra) μπορεί να ερμηνευτεί από την Άγκυρα ως προσπάθεια αλλαγής του status quo.
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε σημαντική ποιοτική αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεών της και έχει ενισχύσει τις αμυντικές της συνεργασίες. Η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό στρατιωτικό μέγεθος, αλλά η παλαιότερη εικόνα μιας δεδομένης τουρκικής υπεροχής απέναντι στην Ελλάδα δεν είναι πλέον τόσο απλή.
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο.
Η Ελλάδα επί δεκαετίες φοβόταν ότι η Τουρκία θα αποκτήσει μεγαλύτερη υπεροχή. Σήμερα, καθώς η Ελλάδα ενισχύεται, μπορεί η Τουρκία να αντιλαμβάνεται ότι η δική της σχετική υπεροχή περιορίζεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα θερμό επεισόδιο είναι αναπόφευκτο. Η ισχυρότερη αποτροπή μπορεί αντίθετα να κάνει μια σύγκρουση πιο δύσκολη.
Όμως εδώ βρίσκεται η ουσία της «παγίδας του Θουκυδίδη»:
Όταν η μία πλευρά ενισχύεται για να αισθανθεί ασφαλέστερη, η άλλη μπορεί να αισθανθεί περισσότερο ανασφαλής.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό ζητούμενο σήμερα να μην είναι η απόλυτη στρατιωτική υπεροχη , αλλά μια νέα ισορροπία αποτροπής, που θα μειώνει — και όχι θα αυξάνει — τον κίνδυνο μιας σύγκρουσης στο Αιγαίο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου