Σάββατο 28 Μαρτίου 2026
Στη Μέση Ανατολή
Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026
Τέσσερις Γραμμές - Μία Διαδρομή
Τρίτη 17 Μαρτίου 2026
Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026
Οι στρατηγοί που δεν φτάνουν ποτέ
Οι στρατηγοί που δεν φτάνουν ποτέ
Το 1959 ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε ένα τραγούδι που ακουγόταν σχεδόν σαν παιδική ιστορία:
«Τέσσερις στρατηγοί κινάν και παν
για πόλεμο στο μακρινό το Ιράν.»
Στην πραγματικότητα, ήταν μια μικρή πολιτική αλληγορία.
Γιατί υπάρχουν πόλεμοι που δεν τελειώνουν ποτέ.
Αλλάζουν τα ονόματα των χωρών, αλλάζουν τα όπλα, αλλάζουν οι σημαίες· ο πόλεμος όμως μένει. Πίσω από τις φλόγες του βρίσκονται τα γνωστά υλικά: συμφέροντα, αγορές, στρατηγικές ισορροπίες. Μερικές φορές όμως υπάρχει και κάτι βαθύτερο — μια σύγκρουση πίστης και ταυτότητας που δεν λύνεται με συνθήκες.
Τότε ο πόλεμος δεν τελειώνει. Απλώς κάνει κύκλους.
Στον σημερινό γύρο, που τον βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας, φαίνεται πως ο ένας από τους δύο έχει φτάσει με την πλάτη στον τοίχο. Όχι όμως με την πλάτη στο χώμα. Κι αυτή η διαφορά είναι τεράστια.
Από μακριά, ένας άλλος στρατηγός — που πόλεμο δεν κατείχε — μιλά για παράδοση άνευ όρων. Μα τέτοιες παραδόσεις δεν συνέβησαν ποτέ σε αυτόν τον ατελείωτο καβγά. Και μάλλον ξεχνά ότι χωρίς να πατήσει ο ίδιος το πόδι του στο πεδίο, κανένας στρατός δεν φτάνει ποτέ στο Ιράν.
Ένας τρίτος ηγέτης, κληρονόμος μιας παλιάς αυτοκρατορίας, παρακολουθεί σιωπηλός. Ποιεί την νήσσαν. Η συμμαχία είναι χρήσιμη· αλλά η κοινή πίστη συχνά αποδεικνύεται χρησιμότερη.
Και τότε έρχεται το ερώτημα για εμάς.
Τι κάνουμε;
Η εύκολη απάντηση θα ήταν να αλλάξουμε στρατόπεδο — όπως λέει το λαϊκό τραγούδι:
«Βρήκα αλλού και αγάπησα και εσένα σε παράτησα».
Τα πρώτα βήματα προς αυτή τη «νέα αγάπη» τα έκανε κάποτε ο Γιώργος Παπανδρέου. Τότε πολλοί τον λοιδόρησαν. Σήμερα αρκετοί από τους ίδιους παρουσιάζουν εκείνη την επιλογή ως δική τους στρατηγική σοφία.
Ίσως όμως αξίζει να θυμηθούμε μια παλαιότερη πρακτική — εκείνη της εποχής του Ανδρέας Παπανδρέου — όταν η Ελλάδα προσπαθούσε να μιλά με όλους.
Γιατί υπάρχει ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται:
πώς γίνεται τόσους αιώνες να εξελίσσεται αυτός ο μεγάλος καβγάς και εμείς να μην έχουμε εμπλακεί ποτέ πραγματικά σε αυτόν;
Ίσως γιατί κάποτε γνωρίζαμε τα όριά μας.
Ίσως γιατί μερικές φορές η σοφία ενός μικρού λαού είναι να στέκεται λίγο πιο πίσω από τις μεγάλες συγκρούσεις.
Να κάνει — όπως λέμε — «τον Γερμανό».
Μη παρασυρθούμε από μικρομεγαλισμούς στους διαδρόμους των συνόδων κορυφής
Γιατί αν στείλουμε έστω και μια βάρκα, μπορεί να συμβεί ό,τι φοβόταν στην «Ωδή προς τη Σάμο» ο Ανδρέας Κάλβος.
Και τότε το παλιό τραγούδι θα ακουστεί ξανά σαν πικρή ειρωνεία της ιστορίας:
Τέσσερις στρατηγοί κινάν και παν —
μα δεν φτάνουνε ποτέ στο Ιράν.
Σάββατο 14 Μαρτίου 2026
Το νήμα που ενώνει τα δύο βιβλία
Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026
Ο πυρηνικός κίνδυνος στον πόλεμο του Ιράν
Ο Πυρηνικός Κίνδυνος στον Πόλεμο του Ιράν
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση. Είναι ένα πεδίο όπου η έννοια της "ύπαρξης" αποκτά πυρηνική σημασία. Όταν κράτη όπως η Ρωσία δηλώνουν ότι θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά αν απειληθεί η ίδια τους η οντότητα, και όταν το Ιράν βρίσκεται υπό συνεχή πίεση και επίθεση, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό: ποιος εγγυάται ότι δεν θα γίνει χρήση πυρηνικών;
Τι γνωρίζουμε για τη Ρωσία και τα πυρηνικά
Η Ρωσία έχει διατυπώσει σαφώς ότι η χρήση πυρηνικών όπλων είναι δυνατή σε περίπτωση "υπαρξιακής απειλής". Αυτός ο όρος είναι σκόπιμα ασαφής και μπορεί να ερμηνευτεί ευρέως. Σε συνθήκες πολέμου, η ασάφεια αυτή είναι επικίνδυνη, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε προληπτικές ενέργειες ή σε λανθασμένες εκτιμήσεις.
Το Ιράν και η πυρηνική αβεβαιότητα
Το Ιράν δεν έχει επιβεβαιωμένα πυρηνικά όπλα, αλλά έχει αναπτύξει τεχνολογία εμπλουτισμού ουρανίου που μπορεί να οδηγήσει στην κατασκευή τους. Οι πρόσφατες επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ δεν έχουν επιβεβαιώσει την πλήρη καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Αν το Ιράν νιώσει ότι απειλείται με αφανισμό, δεν υπάρχει διεθνής μηχανισμός που να εγγυάται ότι δεν θα επιχειρήσει χρήση ή κατασκευή πυρηνικών.
Η γεωπολιτική αλυσίδα κινδύνου
Η χρήση ή η απειλή χρήσης πυρηνικών από το Ιράν ή τη Ρωσία μπορεί να προκαλέσει:
Προληπτικά χτυπήματα από αντίπαλες δυνάμεις
Ανεξέλεγκτη κλιμάκωση σε περιφερειακό ή παγκόσμιο επίπεδο
Αντίδραση άλλων κρατών που θα επιδιώξουν πυρηνική ισορροπία
Η περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι ήδη γεμάτη με εντάσεις. Η προσθήκη πυρηνικών όπλων θα μετατρέψει την κρίση σε καταστροφή.
Ηθική και ιστορική ευθύνη
Η λέξη "Αρκάδι" δεν είναι τυχαία. Είναι σύμβολο θυσίας, αλλά και υπενθύμιση ότι η αυτοκαταστροφή δεν είναι λύση. Ο κόσμος δεν αντέχει άλλο Αρκάδι — ειδικά με πυρηνικά. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να δράσει με σοβαρότητα, διαφάνεια και αποφασιστικότητα.
Συμπέρασμα
Ο πυρηνικός κίνδυνος δεν είναι θεωρία. Είναι υπαρκτός, και η προσοχή δεν είναι πολυτέλεια — είναι υποχρέωση. Ο πόλεμος στο Ιράν πρέπει να αντιμετωπιστεί όχι μόνο με στρατηγική, αλλά με ιστορική συνείδηση και παγκόσμια ευθύνη
Τρίτη 3 Μαρτίου 2026
ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΕΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ’53 – ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ
Μια νέα εκδοχή του μνημείου, πιο κοντά στην κίνηση, στη μετατόπιση, στη μνήμη που δεν μένει ποτέ ακίνητη.
Η αρχική μορφή ήταν πιο στατική· αυτή εδώ φέρει πλέον την κλίση, τη ρωγμή, την εσωτερική ένταση της στιγμής μετά τη δόνηση.
Η πρώτη εκδοχή του μνημείου ήταν η στιγμή πριν τον σεισμό: η όρθια μνήμη, η καθαρή γεωμετρία, η ηρεμία πριν από τη δόνηση.
Η δεύτερη εκδοχή — αυτή που βλέπετε εδώ — είναι η στιγμή αμέσως μετά: η κλίση, η μετατόπιση, οι ρωγμές, η ανθρώπινη φιγούρα που αντιστέκεται. Η μνήμη δεν είναι στατική· πάλλεται,
Η πρόταση δεν διεκδικεί τίποτα. Προσφέρεται.
Ως αφορμή για διάλογο, για συλλογική σκέψη, για μια πράξη μνήμης που να ανήκει σε όλους.
Σήμερα θέλω να μοιραστώ και ένα σχόλιο που με συγκίνησε βαθιά:
«Αξιόλογη η πρότασή σας και άξια πραγματοποίησης…
Για τη δημιουργία του Μνημείου των Σεισμών ίσως θα ήταν πιο αληθινό εάν ο δημιουργός καλλιτέχνης μεταχειριστεί τα θαμμένα εκείνα “κοτρώνια” από τα ερείπια του ’53…
Για χρόνια ονειρεύομαι τα ερειπωμένα χωριά να ανακηρυχθούν εθνικά πάρκα, σωστή αναπαράσταση της Κεφαλονιάς μας…»
— Γεωργία Altin
Και η δημόσια απάντησή μου:
Γεωργία, σ’ ευχαριστώ από καρδιάς για τον λόγο σου και για τη μνήμη που κουβαλάς.
Η σκέψη σου για τα «κοτρώνια» των γκρεμισμένων σπιτιών είναι συγκλονιστική· δεν είναι απλώς πέτρα, είναι ιστορία, πόνος και αντοχή.
Αν ένα μνημείο μπορέσει να ενσωματώσει τέτοια ίχνη, τότε θα μιλά πραγματικά για τον τόπο μας.
Το όραμά σου για τα ερειπωμένα χωριά ως ζωντανά πάρκα μνήμης αξίζει να ακουστεί δυνατά.
Η δική μου πρόταση είναι ένα άνοιγμα — και με τέτοιες φωνές γίνεται πιο αληθινή.
Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω τους εκατοντάδες φίλους που συντάχθηκαν με την πρότασή μου:
με το δικό τους like, καρδιά ή σχόλιο — από τον ακαδημαϊκό καθηγητή και ποιητή, μέχρι τον καθηγητή σεισμολογίας, την καθηγήτρια ιστορίας της τέχνης, τον τέως νομάρχη, και όλους εσάς που αποτελείτε τη ζωντανή συνείδηση του τόπου.
Η μνήμη είναι κοινή.
Και μόνο μαζί μπορεί να πάρει μορφή.
Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026
Μνημείο Μνήμης του Σεισμού του 53 Κεφαλονιά