Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

Οι στρατηγοί που δεν φτάνουν ποτέ

Οι στρατηγοί που δεν φτάνουν ποτέ


Το 1959 ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε ένα τραγούδι που ακουγόταν σχεδόν σαν παιδική ιστορία:


«Τέσσερις στρατηγοί κινάν και παν

για πόλεμο στο μακρινό το Ιράν.»

Στην πραγματικότητα, ήταν μια μικρή πολιτική αλληγορία.

Γιατί υπάρχουν πόλεμοι που δεν τελειώνουν ποτέ.

Αλλάζουν τα ονόματα των χωρών, αλλάζουν τα όπλα, αλλάζουν οι σημαίες· ο πόλεμος όμως μένει. Πίσω από τις φλόγες του βρίσκονται τα γνωστά υλικά: συμφέροντα, αγορές, στρατηγικές ισορροπίες. Μερικές φορές όμως υπάρχει και κάτι βαθύτερο — μια σύγκρουση πίστης και ταυτότητας που δεν λύνεται με συνθήκες.

Τότε ο πόλεμος δεν τελειώνει. Απλώς κάνει κύκλους.

Στον σημερινό γύρο, που τον βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας, φαίνεται πως ο ένας από τους δύο έχει φτάσει με την πλάτη στον τοίχο. Όχι όμως με την πλάτη στο χώμα. Κι αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Από μακριά, ένας άλλος στρατηγός — που πόλεμο δεν κατείχε — μιλά για παράδοση άνευ όρων. Μα τέτοιες παραδόσεις δεν συνέβησαν ποτέ σε αυτόν τον ατελείωτο καβγά. Και μάλλον ξεχνά ότι χωρίς να πατήσει ο ίδιος το πόδι του στο πεδίο, κανένας στρατός δεν φτάνει ποτέ στο Ιράν.

Ένας τρίτος ηγέτης, κληρονόμος μιας παλιάς αυτοκρατορίας, παρακολουθεί σιωπηλός. Ποιεί την νήσσαν. Η συμμαχία είναι χρήσιμη· αλλά η κοινή πίστη συχνά αποδεικνύεται χρησιμότερη.

Και τότε έρχεται το ερώτημα για εμάς.

Τι κάνουμε;

Η εύκολη απάντηση θα ήταν να αλλάξουμε στρατόπεδο — όπως λέει το λαϊκό τραγούδι:

«Βρήκα αλλού και αγάπησα και εσένα σε παράτησα».

Τα πρώτα βήματα προς αυτή τη «νέα αγάπη» τα έκανε κάποτε ο Γιώργος Παπανδρέου. Τότε πολλοί τον λοιδόρησαν. Σήμερα αρκετοί από τους ίδιους παρουσιάζουν εκείνη την επιλογή ως δική τους στρατηγική σοφία.

Ίσως όμως αξίζει να θυμηθούμε μια παλαιότερη πρακτική — εκείνη της εποχής του Ανδρέας Παπανδρέου — όταν η Ελλάδα προσπαθούσε να μιλά με όλους.

Γιατί υπάρχει ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται:

πώς γίνεται τόσους αιώνες να εξελίσσεται αυτός ο μεγάλος καβγάς και εμείς να μην έχουμε εμπλακεί ποτέ πραγματικά σε αυτόν;

Ίσως γιατί κάποτε γνωρίζαμε τα όριά μας.

Ίσως γιατί μερικές φορές η σοφία ενός μικρού λαού είναι να στέκεται λίγο πιο πίσω από τις μεγάλες συγκρούσεις.

Να κάνει — όπως λέμε — «τον Γερμανό».

Μη παρασυρθούμε από μικρομεγαλισμούς στους διαδρόμους των συνόδων κορυφής 

Γιατί αν στείλουμε έστω και μια βάρκα, μπορεί να συμβεί ό,τι φοβόταν στην «Ωδή προς τη Σάμο» ο Ανδρέας Κάλβος.

Και τότε το παλιό τραγούδι θα ακουστεί ξανά σαν πικρή ειρωνεία της ιστορίας:

Τέσσερις στρατηγοί κινάν και παν —

μα δεν φτάνουνε ποτέ στο Ιράν.

1 σχόλιο:

  1. Αγαπητέ φίλε η Ελλάδα ποτέ ιστορικά δεν ήταν ουδέτερη, σε κανέναν πόλεμο. Μέσα από τους πολέμους και τις σωστές συμμαχίες έχει διαμορφώσει τα σημερινά της σύνορα. Μια χώρα που ζει ιστορικά στο σταυροδρόμι τόσων λαών και πολιτισμών, είναι αναγκασμένη να δηλώνει παρούσα σε κάθε σπίθα πολέμου των συμμάχων της. Γιαυτό λοιπόν συμμετείχε στους Βαλκανικούς πολέμους, το 19 κατά των μπολσεβίκων, μετά με την ΑΝΤΑΤ στον β παγκόσμιο με την ελεύθερη Ευρώπη και Αμερική, συμμετέχει στο ΝΑΤΟ και σήμερα παρά του ότι τάσσεται με την κατάπαυση των εχθροπραξιών είναι υποχρεωμένη να συμμετέχει στην προστασία της Κύπρου και άλλων χωρών αμυντικά! Η ουδετερότητα είναι μια ρομαντική επιδίωξη για χώρες σαν την Ελβετία, την Σουηδία που κι αυτή μπήκε στο ΝΑΤΟ παρακαλώντας τελευταία! Οι πόλεμοι δεν σταματούν μονόπλευρα αλλά και από τις δύο πλευρές. Όταν οι λαοί κατευθύνονται από λογική πολιτισμό, παιδεία και πίστη για ανθρώπινες αξίες! Διαφορετικά θα πρέπει να ετοιμάζεσαι διαρκώς για πόλεμο, να επιλέγεις τους συμμάχους σου και να φαίνεσαι πάντοτε χρήσιμος στην επιβολή της ειρήνης έστω και δια της βίας, για την ασφάλεια του λαού σου! Όταν σε μια προσπάθεια που συμμετέχουν οι παραδοσιακοί σύμμαχοι σου δηλώνεις ουδέτερος, στην ανάγκη σου και οι σύμμαχοι θα σε αντιμετωπίσουν σαν ουδέτερο, με δηλώσεις συμπάθειας! Ευχαριστώ για την φιλοξενία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή