Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026

Ο Εμφύλιος στην Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει




Ο εμφύλιος στην Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει


Μια δημοπρασία φωτογραφιών —εκτελέσεις Ελλήνων σε ξένη γη, στο Βέλγιο— αρκούσε για να ξυπνήσει μνήμες που ποτέ δεν κοιμήθηκαν. Κάποιοι είδαν στις εικόνες όχι το παρελθόν, αλλά τον εχθρό τους. Και με βαριοπούλες έσπασαν το μνημείο στην Καισαριανή, σαν να μπορούσαν έτσι να σπάσουν και την ιστορία.

Αν με μια τόσο μικρή αφορμή έφτασαν ως εκεί, με μια σοβαρότερη τι θα κάνουν.


Ο εμφύλιος στην Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει.

Και αυτό είναι για τη χώρα φοβέρα βαριά.


Υπάρχουν χώρες που κουβαλούν την ιστορία τους σαν παλιό ρούχο· φθαρμένο, αλλά ακίνδυνο.

Και υπάρχουν χώρες που την κουβαλούν σαν πληγή που δεν κλείνει.

Η Ελλάδα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Ο εμφύλιος δεν είναι μια χρονολογία στα βιβλία. Είναι ένα υπόγειο ρεύμα που διασχίζει τις δεκαετίες, ένα ράγισμα στο συλλογικό μας καθρέφτη. Κάθε φορά που κάποιος σηκώνει μια εικόνα, ένα σύμβολο, μια μνήμη, το ράγισμα φωτίζεται ξανά. Και τότε δεν βλέπουμε την ιστορία· βλέπουμε ο ένας τον άλλον σαν απειλή.

Δεν μάθαμε ποτέ να μιλάμε για το παρελθόν χωρίς να το ξαναζούμε.

Δεν μάθαμε να διαφωνούμε χωρίς να διχαστούμε.

Δεν μάθαμε να θυμόμαστε χωρίς να πληγώνουμε.


Γι’ αυτό και μια δημοπρασία φωτογραφιών γίνεται πυροκροτητής.

Γι’ αυτό και ένα μνημείο γίνεται στόχος.

Γι’ αυτό και η μνήμη γίνεται όπλο αντί για γέφυρα.


Ο εμφύλιος δεν πεθαίνει επειδή δεν τον αφήσαμε ποτέ να ταφεί.

Και όσο τον κουβαλάμε έτσι, σαν σκιά πίσω από κάθε μας βήμα, η χώρα θα περπατά με φόβο — όχι για το παρελθόν, αλλά για το μέλλον της.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου